گردشگری؛ موتور اشتغال و جایگزین پایدار اقتصاد نفتی ایران
سعید مجردی | مدیرعامل شرکت توسعه گردشگری تمدن شهر کادوس
ایران امروز با اتکای شدید به درآمدهای نفتی و نوسانات بازار جهانی، نیاز مبرمی به تنوعبخشی اقتصادی و ایجاد فرصتهای شغلی پایدار دارد. در این شرایط، تجاریسازی گردشگری میتواند نه تنها یک منبع درآمدی پایدار، بلکه یک موتور اشتغالزایی گسترده باشد.
آمارهای جهانی نشان میدهد گردشگری در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی کشورهای موفق را تشکیل میدهد و برای هر یک میلیون دلار سرمایهگذاری، به طور متوسط ۲۵ فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد میشود. در ترکیه، کشوری که نفت ندارد و اقتصادش وابسته به صادرات صنعتی و گردشگری است، صنعت گردشگری سالانه بیش از ۴ میلیون فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است و ۳۳ میلیارد دلار درآمد ارزی نصیب کشور میکند. عربستان نیز با سرمایهگذاری گسترده در گردشگری و سرگرمی و آوردن ستارههایی مانند رونالدو برای رویدادهای تبلیغاتی، توانسته در چند سال گذشته گردشگری را به یک برند جهانی و موتور اقتصادی کشور تبدیل کند.
ایران با تنوع فرهنگی، تاریخی و طبیعی بینظیر، ظرفیت مشابهی دارد. گردشگری خلاق و تجاریشده میتواند:
فرصتهای شغلی پایدار برای جوامع محلی ایجاد کند. برای مثال، ایجاد یک مجتمع تفریحی-اقامتی متوسط با سرمایه حدود ۱۰ میلیارد تومان میتواند بیش از ۳۰۰ فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کند.
درآمد ارزی کشور را افزایش دهد و وابستگی به نفت را کاهش دهد. برآوردها نشان میدهد توسعه گردشگری غذایی و فرهنگی میتواند سالانه چند صد میلیون دلار درآمد ارزی جدید ایجاد کند.
صنایع وابسته مانند صنایع دستی، کشاورزی و خدمات محلی را تقویت کند و چرخه اقتصادی گستردهای ایجاد نماید.
تجاریسازی گردشگری یعنی استفاده از دانش، فناوری و خلاقیت برای ایجاد محصول، خدمات و زیرساختهای نوین گردشگری و تبدیل آن به جریان درآمد پایدار. این فرآیند شامل طراحی تورهای تجربهمحور، رویدادهای فرهنگی، زیرساختهای اقامتی و تفریحی و حتی صادرات محصولات فرهنگی و خوراکی است.
با برنامهریزی هدفمند و اعتماد به بخش خصوصی، ایران میتواند گردشگری را به یک صنعت استراتژیک و پایدار تبدیل کند، همانطور که کشورهای موفق منطقه مانند ترکیه و عربستان نشان دادهاند. کافی است نهادهای دولتی و بخش خصوصی با هم برای تجاریسازی خلاقانه گردشگری، آموزش نیروی انسانی و معرفی برند ایران در جهان همکاری کنند.
گردشگری امروز، نه صرفاً سرگرمی بلکه ابزاری کلیدی برای اشتغال، رشد اقتصادی و معرفی ایران به جهان است. فرصت پیش روی ما روشن است؛ ایران میتواند با استراتژی درست، نفت را به گردشگری تبدیل کند و آیندهای پایدار برای اقتصاد و جوانان کشور بسازد.
